Saturday, 21 March 2026

TẠI SAO TRUMP ĐÁNH IRAN?

VŨ LINH

Mới đọc qua tựa bài này -Tại Sao Trump Đánh Iran-, rất nhiều người -kể cả kẻ này- sẽ phải cười hô hố. Cười cho cái lố bịch của đám bình loạn gia an-nam-mít tị nạn, cứ tưởng mình siêu tài giỏi, chuyện gì cũng biết, hay đi xa hơn nữa, kiểu vẹt già ngày ngày sống bằng vài trăm đô tiền già mà vẫn hùng hổ phán "Trump rất ngu", "Trump dại dột",... chỉ có mình mới khôn. Như con vẹt già họ Hồ, tên là 'Hủy Mỹ' (không biết họ Hồ thật, hay 'thấy sang bắt quàng' đổi qua họ của 'bác'):

    Trên các diễn đàn của cộng đồng tị nạn, đã có không ít loại bài giảng giải 'tại sao thế này, tại sao thế nọ' của mấy anh chị tị nạn siêu nhân. Bây giờ lại thêm một anh bá vơ VL muốn giải thích 'tại sao', có gì lạ?

        Xin quý độc giả yên tâm. Kẻ này không có khả năng kinh bang tế thế của một tổng thống Mỹ, không 'rất ngu' như Trump, càng không đi guốc trong đầu Trump nên không giải thích được gì hết. Chỉ xin góp ý -một giả thuyết- trong tư cách một anh dân ngu khu đen, rảnh hơi ngồi bàn ra chuyện thế sự, đưa ra một ý nghĩ để mọi người cùng suy nghĩ trong khi nhâm nhi trà sen đọc emails tào lao. Mười phần thì may ra đúng một hai phần là vui rồi.     Quý độc giả tinh mắt cũng thấy kẻ này đã chờ tới gần cả tháng sau khi Trump ra tay mới dám hó hé bàn chuyện, chỉ vì không hấp tấp nhẩy nhổm bàn sảng ngay khi chưa có dữ kiện gì.

    Trước hết phải nói qua về quyết định của TT Trump.

    Dĩ nhiên trong tư cách tổng thống, người có quyền quyết định tối hậu là Trump. Nhưng trước đó, hiển nhiên là ông đã tham khảo ý kiến của cả chục, cả trăm cố vấn, phụ tá, tổng cộng có thể đã có cả ngàn năm kinh nghiệm học và hành, và trước đó nữa, Trump cũng đã dạm ý của cả ngàn chuyên viên cấp tiến sĩ, thạc sĩ gì đó, thức trắng đêm đọc, nghiên cứu, phân tích cả tỷ dữ liệu -có khi còn nhiều hơn dữ liệu của AI- với sự phụ giúp của cả giàn mấy điện tử tối tân nhất các khoa học gia có thể nghĩ ra. 

    Nói Trump 'rất ngu' quá dễ, thằng cháu nội năm tuổi của tôi cũng nói được, nhưng đó là nhận định tiếu lâm của một tên già may ra có bằng Thành Chung, biết nói thankiu, hai, hế-lô,... nhìn thế giới qua miệng giếng rồi tưởng Khổng Minh chỉ đáng xách dép cho mình. Ngay cả những 'bình loạn' sỉ vả Trump đủ kiểu ấu trĩ, lung tung vô căn cứ nhất -đặc biệt là của con vẹt già Kà-Tởm-, chẳng có gì đáng bỏ ra hai phút để đọc.

    Bây giờ, ta bàn về quyết định của TT Trump. Đây là TT đầu tiên dám làm cái gì chống Iran, khác xa với các ông tiền nhiệm chỉ giỏi đánh võ miệng. 

     Ta bàn qua những lý cớ 'chính thức' do Trump đưa ra.

Vũ khí nguyên tử

    Trên căn bản, cái lý cớ quan trọng nhất TT Trump đưa ra để biện bạch việc đánh Iran là chặn đứng không cho Iran có cơ hội trở thành một cường quốc hạt nhân. 

    Trên thế giới hiện nay, đã có cả chục quốc gia có khả năng chế tạo ra vũ khí nguyên tử, tại sao lại phải quyết chí cản Iran như vậy? Chỉ vì Iran đã là một quốc gia cực kỳ nguy hiểm cho thế giới, là một đe dọa thường trực cho thế giới, đã từng bị cả thế giới liệt kê vào loại quốc gia bảo trợ khủng bố và trên thực tế đã làm vậy khi tung tiền dầu hỏa ra nuôi dưỡng các nhóm khủng bố cuồng tín nhất như Hamas, Hezbollah, ISIS,... 

    Đó là lý cớ nền tảng của Trump khi ra tay đánh Iran. Tuy nhiên, nghĩ cho cùng, hình như có cái gì không ổn trong lý luận này.

    Cách đây vài tháng, cả Mỹ lẫn Do Thái đã đánh bom Iran, rồi hô hoán đã phá nát hệ thống nghiên cứu và sản xuất vũ khí nguyên tử. Nếu không phá nát mọi kế hoạch làm bom nguyên tử thì ít nhất cũng trì hoãn mọi kế hoạch sản xuất vũ khí cả vài năm là ít. Vậy tại sao chỉ vài tháng sau là chuyện lại... đâu vào đấy, Iran vẫn là đe dọa nguyên tử, tuần tới sẽ có bom nguyên tử có thể tiêu diệt Do Thái trong chớp mắt và thậm chí còn bắn tới cả Mỹ luôn. Có cái gì chéo cẳng ngỗng thì phải.

    Nôm na ra, theo ý kẻ này, lý cớ này có vẻ không ổn lắm.

Chế độ độc tài tàn bạo

    Gần đây, Iran đã bị khủng hoảng chính trị lớn khi cả vạn dân -đặc biệt là sinh viên trẻ- đã ào ạt xuống đường biểu tình chống độc tài thần quyền. Dĩ nhiên các giáo chủ điên không ngồi yên để chịu mất job, mất ảnh hưởng, nên đã thẳng tay đàn áp.

    Sau khi các cuộc biểu tình chống ngày càng mạnh, thì các giáo chủ điên thẳng tay đàn áp bằng cảnh sát, ngục tù và súng đạn. Theo các chuyên gia, có thể đã có tới trên 30.000 sinh viên biểu tình bị cảnh sát bắn chết trong các cuộc biểu tình, và cả trăm ngàn bị thương, hay bị bắt tù, tra tấn, đánh đập tàn bạo nhất. Cả thế giới dĩ nhiên bị sốc, nhưng dĩ nhiên không kém, vẫn ngồi im re nhìn, lên án, ngồi nhìn tiếp, rồi lại lên án, v.v... Tuồng hát chính trị không bao giờ hạ màn.

    TT Trump vẫn là lãnh đạo thế giời duy nhất dám cả gan công khai lên án, hăm dọa Mỹ sẽ can thiệp để cứu dân Iran. Các nhóm chống đối chế độ độc tài của các giáo chủ điên biết chỉ có Trump mới giúp họ được, nên công khai lên tiếng kêu gọi Trump giúp, cứu dân Iran. Ngay cả ông thái tử sau hơn nửa đời ngáp gió tị nạn bên Anh, cũng đã lên tiếng sẵn sàng hy sinh về làm vua cứu nước.

    Để rồi cuối cùng Trump can thiệp thật. Và cả vạn dân Iran từ trong nước tới tị nạn ngoài nước, ồn ào xuống đường ăn mừng và cám ơn Trump. Các lãnh đạo thế giới bối rối không biết phải làm gì. Chống Trump thì không ổn vì cả thế giới, nhất là dân Iran hoan nghênh Trump, chỉ có Putin, Tập, Jane Fonda và đám vẹt tị nạn cuồng chống Trump là lo chửi Trump, bênh  vực bàn tay đẫm máu của đám giáo chủ điên; mà ủng hộ Trump thì còn khó hơn nữa. Cái tên Trump này không cho cả thế giới đè con bò Mỹ ra vắt sữa, nhìn cái bản mặt Trump là đã bực rồi, làm sao ủng hộ được. Chưa kể nhiều quốc gia, nhất là trong Liên Âu, nghe tới đám Hồi giáo cuồng tín là tay chân đã bủn rủn, sợ bị đánh rồi, làm gì dám chống.

    Thế đấy, nhưng nghĩ cho cùng, cái lý cớ Trump đánh Iran để cứu dân Iran khỏi nạn độc tài quá khích cuồng điên, cũng có vẻ không ổn lắm. Việc cứu dân Iran hình như là một hậu quả phụ của việc đánh Iran chứ không phải là lý do chính.

    Trên thế giới ngày nay, cả trăm triệu dân đang sống trong những chế độ độc tài sắt máu nhất, như dân Tây Tạng, dân Ngô Duy Nhĩ dưới tay CS Tàu, dân Việt ta dưới tay một đại tướng công an, dân Cuba dưới tay đám đệ tử của Castro, dân Bắc Hàn dưới tay cha con nhà họ Kim, cả chục xứ độc tài thô bạo nhất Phi Châu,... Tại sao Trump không can thiệp để cứu họ? Mà chỉ lo cứu dân Iran, là khối dân nói chung cũng chẳng mấy thiện cảm với Mỹ?

    Nôm na ra, nói Trump đánh Iran để cứu dân Iran nghe cũng không ổn.

Bảo vệ Do Thái

    Một con vẹt ngớ ngẩn hùng hổ viết "Trump bưng bô, làm tay sai nghe lệnh Netanyahu..." trong khi một con vẹt khác khẳng định "Con Chó Do Thái Pitbull Netanyahu & Ông chủ Mỹ Donald Trump". Chỉ cần bấy nhiêu đã thấy rõ trình độ của đám vẹt, khỏi bàn thêm.

    Mối liên hệ Mỹ-Do Thái hết sức phức tạp. Kể từ ngày Do Thái ra đời sau Thế Chiến II, thì tất cả các TT Mỹ đều bị trói chặt vào sự sống còn của Do Thái. Do đó, nói Trump đánh Iran để bảo vệ Do Thái không sai lắm. Nhưng không hẳn giải thích việc đánh Iran mạnh bạo như hiện nay. 

    Thực tế mà nói, nhiều người không tin Iran có khả năng một mình đánh Do Thái. Đánh bằng drones hay hỏa tiễn thì như Iran đã làm từ khi cuộc chiến bắt đầu, khó gây tổn hại đáng kể cho Do Thái. Chỉ có mang cả chục sư đoàn 'Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo' qua đánh thì may ra nhưng không dễ chút nào. Iran không giáp ranh với Do Thái, muốn mang lính qua đánh, con đường duy nhất là phải đi qua nhiều nước như Iraq, Syria, Lebanon, Jordan, là những nước đã từng có chiến tranh với Do Thái và đều đã bị Do Thái đánh tan tát nhiều lần. Chưa kể Iran đánh Do Thái sẽ bắt Mỹ và Âu Châu như Anh, Pháp phải tham chiến cứu Do Thái vì Do Thái chính là do các xứ này thành lập ra, bây giờ đương nhiên có trách nhiệm bảo vệ sự tồn vong của Do Thái. Ít ai tin Iran điên khùng tới mức dám đánh cả Mỹ và Liên Âu, trong khi không có gì bảo đảm các xứ Trung Đông như Iraq, Syria, Jordan sẽ tiếp tay vì những xứ này đều không thân thiện gì với Iran, và theo một hệ Hồi giáo khác với Iran.


    Cho dù Do Thái và Mỹ ra chiêu 'tiên hạ thủ vi cường', cũng vẫn khó giải thích việc đánh Iran để bảo vệ Do Thái.

Lý do thật?

    Khi những lý do có vẻ chính đáng nêu trên không vững thì câu hỏi hiển nhiên vẫn là tại sao Trump đánh Iran.

    Ta nhìn qua vấn đề địa chính trị -geopolitics.

    Trung Đông với khối Hồi giáo Ả Rập là một vùng chiến lược huyết mạch của thế giới:

  • Khối dân Ả Rập Hồi Giáo được ước lượng khoảng 500 triệu người mà hầu hết đều là dân rất cuồng tín về tôn giáo, quá khích trong chính trị, nóng nảy trong xử thế chung, và ngang tàng trong tinh thần độc lập tự chủ. Trung Đông đã là mồ chôn của không biết bao nhiêu đế chế ôm mộng khống chế vùng này, từ Alexandre The Great thời Hy Lạp cổ tới CS Liên Xô, rồi George Bush của Mỹ.
  • Trung Đông là thánh địa của hơn hai tỷ người theo Hồi Giáo trên thế giới.
  • Trung Đông là kho dầu lớn nhất thế giới trong khi bất kể mọi tiến bộ về khoa học, dầu xăng vẫn là nguyên liệu sinh tử của cả thế giới.
  • Trung Đông cũng là vùng chiến lược của cả thế giới, nằm ngay giữa Âu Châu, Á Châu và Phi Châu, kiểm soát hải lộ yết hầu của thế giới là kênh đào Suez.

    Trong cái vùng chiến lược sinh tử đó, có thể nói có 4 đại cường quan trọng nhất là Ai Cập, Ả Rập Saoud, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran. Chính sách và đường hướng chính trị của những quốc gia đó định đoạt hướng đi chung cho cả nhân loại, và là yếu tố quyết định chiến tranh hay hòa bình cả thế giới. Đó chính là nguyên nhân từ thời Hy Lạp qua thời Xô Viết, ai cũng muốn kiểm soát hay có ảnh hưởng lớn trong vùng phải nói là bát nháo, rối loạn triền miên này.

    Hiện nay, về bốn quốc gia lớn của vùng,

  1. Ai Cập dưới tay một tổng thống xuất thân là một ông tướng độc tài Abdel Fattah El-Sisi: ổn định trong nước, chấp nhận 'sống chung' với Do Thái, trung lập tuy tương đối thân thiện với Mỹ. Tập trung khai thác quyền kiểm soát quân sự, chính trị và tài chánh vô tận trên kênh đào Suez.
  2. Thổ Nhĩ Kỳ cũng độc tài dưới bàn tay sắt của TT Recep Tayyip Erdogan, ổn định trong nước, thân thiện với Mỹ và Liên Âu, cũng là thành viên của NATO.
  3. Ả Rập Saoud độc tài dưới vương quyền của vua Salman bin Abdulaziz Al Saud. Giống như Ai Cập, chấp nhận sống chung với Do Thái, chỉ vì muốn tiếp tục yên ổn khai thác nguồn dầu hỏa vô đáy.
  4. Chỉ riêng Iran là chẳng giống ai: chìm đắm trong độc tài thần quyền khùng điên nhất, ôm mộng bá chủ Trung Đông, vung tay quậy tung trời khi muốn dùng các nhóm khủng bố cuồng tín Hồi giáo để áp đặt thế lực của các giáo chủ lên toàn thể Trung Đông, trong giấc mơ phục hồi đế chế Ba Tư của mấy ngàn năm trước. Lịch sử nhân loại không thiếu gì những người tu hành nhưng chỉ muốn lợi dụng khai thác thần quyền để chiếm chính quyền, như Hồng Y Richelieu của Pháp, Trí Quang của ta,...

    Tất cả các xứ trên đều dưới tay các nhà độc tài, chẳng một ai tôn trọng dân chủ, tự do gì ráo, mà dân của họ cũng có vẻ chẳng thắc mắc lắm về chuyện dân chủ hay quân chủ. Từ đó, có thể nói khái niệm tự do dân chủ dù sao cũng vẫn chỉ là một tiêu chuẩn lớn cho dân Âu Mỹ, chứ chưa hẳn là giấc mơ của dân còn lại trên thế giới. Chính xác hơn, tự do dân chủ là những đòi hỏi của những người... ăn no rửng mỡ, ổn định trong vật chất dư thừa. Chứ còn dân các xứ chậm tiến, ngày lo hai bữa cơm chưa xong, không rảnh để nghĩ tới tự do bầu lãnh đạo.

     Nói tóm lại, cả vùng Trung Đông nếu không có Iran thì coi như đã ổn định trong trật tự chính trị thế giới.

    TT Trump là người hết sức thực tế. Điều ông quan tâm nhất là ổn định trong trật tự thế giới. Và đi xa hơn nữa, duy trì thế đại cường của Mỹ trước đe dọa của Trung Cộng.

        Dầu hỏa của Iran? Mỹ không mua một lít nào vì Mỹ sản xuất mỗi ngày gần 14 triệu thùng dầu thô trong khi Iran chỉ sản xuất cỡ 3 triệu thùng mỗi ngày -bằng hơn một nửa mức sản xuất của một tiểu bang Texas (5,6 triệu thùng mỗi ngày). Chưa kể dưới thời Trump, lần đầu tiên Mỹ đã trở thành xứ xuất cảng dầu, ai cần dầu Venezuela hay Iran?

      Đàn áp sinh viên Iran? Nếu Mỹ không nhúc nhích gì để cứu cả chục triệu dân Tây Tạng, VN, Bắc Hàn, Cuba,... thì cũng chẳng có lý do gì phải cứu mấy ngàn sinh viên Iran.

      Dân chủ cho Iran? Thẳng thừng mà nói, TT Trump cũng chẳng mấy quan tâm đến cái nạn độc tài thần quyền của các giáo chủ Iran. Mới đây, được hỏi về ý định của Mỹ sau chiến tranh, TT Trump đã thẳng thừng trả lời "Tôi không cần biết chuyện Iran sau này có dân chủ hay không vì chuyện đó thuộc phạm vi quyết định của dân Iran, tôi chỉ cần lãnh đạo Iran thân thiện với Mỹ thôi". Khác rất xa ý định của TT Bush con, muốn 'xây dựng dân chủ' theo mô thức Âu Mỹ trên cả Iraq lẫn Afghanistan để rồi chuộc lấy thất bại ê chề sau khi đã ở lại Iraq và Afghanistan cả chục năm, tốn bạc trăm tỷ.

     Triệt hạ đám giáo chủ khùng điên của Iran? Thật ra, trong mắt của Trump, đám này chỉ là đám phường chèo múa rối, lợi dụng và khai thác tính cuồng tín tôn giáo của khối dân Iran, chẳng có thể là một đe dọa gì đối với dân Mỹ và nước Mỹ. Trump không quan tâm.

     Chặn đứng thế lực quân sự của Iran? Khi mà Mỹ chỉ cần hai tuần là đã tiêu diệt gần như trọn vẹn cả hải quân lẫn không quân Iran, thì hiển nhiên, thế lực quân sự của Iran chỉ là trò trẻ con đối với Mỹ. Dĩ nhiên, Iran vẫn còn cả kho hỏa tiễn giấu trong núi để bắn vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông, và Mỹ sẽ không dễ dàng triệt tiêu mối nguy này. Nhưng cái giá Iran và Mỹ phải trả không cân đối chút nào. Trong khi Mỹ chỉ có 7 quân nhân tử thương vì trúng đạn hỏa tiễn tại các căn cứ quân sự tại Trung đông ngoài Iran, và 6 nhân viên phi hành đoàn bị chết vì tai nạn khi máy bay tiếp tế xăng của họ bị rớt tại Iraq, thì Iran đã có cả 2-3 ngàn lính không quân, hải quân và bộ binh chết, kể cả GC Khamenei bố, và vô số khác bị thương, kể cả GC Khamenei con.

     Bởi vậy mới có thể nói Trump chỉ ưu tư chuyện ổn định thế giới.

     Đi xa hơn nữa, Trump cũng nhìn thấy rõ chỗ đứng của Iran trong chiến lược toàn cầu của Trung Cộng. Không phải ngẫu nhiên mà Trump đã đánh cả Venezuela lẫn Iran. Đó chính là hai xứ lớn nhất cung cấp dầu hỏa cho TC (75% dầu nhập cảng của TC đến từ Venezuela và Iran), đồng thời cũng là đầu cầu, cửa ngỏ cho TC vào Mỹ Châu và Trung Đông, hai tử huyệt của Mỹ. Trong kế hoạch chặn TC mà chưa phải đổ bộ đánh thẳng TC, thì chặt tay chân TC phải là ưu tiên số một. Và cái 'tội' của Venezuela cũng như Iran là ... đã là tay chân của TC.

     Nói tóm lại, ý định của TT Trump khi đánh Iran, cũng như khi bắt Maduro của Venezuela chính là chặn các ngõ đường bá quyền thế giới của TC không hơn không kém. Tất cả những biện pháp đối ngoại lớn của Trump chỉ nhắm đúng MỘT mục đích: cản TC. Từ diễn văn chống cộng trước Liên Hiệp Quốc tới yêu cầu Canada chặn di dân Tầu vào Mỹ, tới đòi Panama không cho TC kiểm soát kênh đào, đòi quyền kiểm soát Greenland trước sự nhu nhược của Đan Mạch và Liên Âu, đánh thuế quan nặng trên hàng TC lén vào Mỹ qua ngã Đông Nam Á, ... Tất cả đám vẹt ồn ào la hoảng Trump ôm mộng đế quốc muốn chiếm Canada, Panama, Greenland, hốt dầu của Venezuela và Iran, chỉ chứng minh cho thiên hạ thấy tầm nhìn của chúng không xa hơn đầu mỏ chúng.

     Thế thì TC phải phản ứng như thế nào? Theo tin tức thời sự, dĩ nhiên Tập Cận Bình lớn tiếng lên án Trump. Nhưng 'lên án' trong chính trị quốc tế không khác gì ca sĩ hát ca-ra-ô-kê: chẳng ai nghe ngoài ca sĩ tự thưởng thức và phục lăn giọng hát của chính mình, được những bạn thân nhất vỗ tay tán thưởng cho vui lòng bạn, và chờ tới phiên mình được vỗ tay tán thưởng lại.

     Một vài chuyên gia la hoảng Trump đánh Iran đã để hở sườn Đài Loan để rồi nếu TC lợi dụng cơ hội, tiến đánh Đài Loan thì Mỹ coi như mất cả chì lẩn chài, không cách nào đánh cả Iran lẫn TC. Nhưng thực tế cho thấy một diễn biến hoàn toàn trái ngược: chẳng những TC bất ngờ ngưng cuộc tập trận hải quân lớn nhất bao quanh Đài Loan, mà Tập lại còn chính thức mời Trump qua Bắc Bình họp tay đôi cuối tháng Ba này (Tin  mới: Trump đã hoãn lại).

     Cho đến nay, vẫn chưa ai hiểu rõ Tập tính toán gì trong đầu. Rất có thể Tập đã nhìn rõ sức mạnh quân sự khủng khiếp của Mỹ, đã nhìn thấy rõ các dụng cụ máy móc phòng không điện tử siêu tối tân của TC viện trợ cho Venezuela và Iran đã bị Mỹ chứng minh chỉ là đồ chơi plastic rẻ tiền của TC bán trong các tiệm chạp phô Chinatown. 

     Tính toán giải pháp quân sự với Mỹ không thực hiện được, chỉ còn cách mà TC đã sử dụng từ mấy chục năm qua: gặm nhấm kinh tế và ảnh hưởng chính trị, hữu hiệu mà lại có lợi lớn, giúp TC trở thành đại cường kinh tế ngang ngửa với Mỹ không tốn một viên đạn. Một Đài Loan nghĩa lý gì so với ảnh hưởng và lợi lộc từ khắp thế giới? Hù dọa đánh Đài Loan chỉ là... hù dọa để giữ thể diện chính trị, không hơn không kém.

     Cuộc chiến đánh Iran chỉ là một mặt trận trong chiến tranh chống Tầu cộng của TT Trump. TC muốn chiếm Iran làm bàn đạp để khống chế cả Trung Đông và khối hồi giáo? Trump sẽ tặng cho TC một bãi tha ma.  

     Đánh TC qua Iran không dễ mà còn phải trả giá khá cao. TT Trump hiển nhiên đã chấp nhận cái giá đó, chấp nhận các kế hoạch kinh tế của ông phải tạm mất ưu tiên, xăng và nhiều thứ khác có thể sẽ tăng giá mạnh trong những ngày tới. Trong mắt của Trump, giá xăng không là gì trước nguy cơ Tầu cộng thống trị cả thế giới. Ưu tiên của Trump hiển nhiên đã đặt đúng chỗ.

    Trong suốt bốn năm nhiệm kỳ đầu, TT Trump không gây ra chiến  tranh mới. Trong hơn một năm đầu nhiệm kỳ này, TT Trump đánh Venezuela và Iran. Cả hai đều là tay sai TC, có ngẫu nhiên không? 

     Đám vẹt tị nạn gân cổ bênh vực Venezuela và Iran, cũng như trước đây ồn ào sỉ vả Trump muốn chiếm Canada, Panama, Greenland,... chẳng có lý do gì ngoài việc hễ Trump làm gì thì cứ chửi thôi, có hiểu giời đất gì đâu.

VŨ LINH

 

Thursday, 19 March 2026

KẺ PHÁ HOẠI

 Phạm đức Thân

Ha Jin

Ha Jin (Hà Kim hay Cáp Kim), tên thật là Xuefei Jin (Kim Tuyết Phi) là nhà thơ phái Mông Lung, nhà văn Mỹ gốc Hoa hiện đại.

Ông sinh năm 1956 tại Liêu Ninh. Năm 1985 ông sang Mỹ học văn chương Anh và năm 1989 chứng kiến cuộc biểu tình và thảm sát ở Thiên An Môn trên truyền hình nên định cư luôn ở Mỹ, vừa viết văn vừa dạy học. Ông chọn viết truyện bằng tiếng Anh để bảo toàn tính toàn vẹn của tác phẩm. Ông được nhiều giải thưởng, nổi tiếng với truyện dài, như Waitng (Đợi Chờ), War Trash (Rác Chiến Tranh), cũng như các tập truyện ngắn, như Under The Red Flag (Dưới Ngọn Cờ Đỏ), Oceans Of Words (Biển Chữ), The Bridegroom (Chú Rể). Ông có bằng Tiến Sĩ và hiện đang dạy văn tại Đại Học Boston.

Truyện ngắn Saboteur (Kẻ Phá Hoại, 1996) kể về một người dân lương thiện bị công an vu cho tội phá hoại, uất ức quá, bèn làm chuyện phá hoại thật cho bõ tức. Nhờ đã sống trong xã hội cộng sản, tác giả có kinh nghiệm miêu tả cụ thể công an cộng sản lạm quyền, láo khoét trắng trợn, đổi trắng thay đen, hành hạ dân thường hiền lành vô tội, có khi chỉ để giải trí .. . Độc giả VN có lẽ thấm thía khi liên hệ với hiện trạng xã hội mình đang sống.

Phạm đức Thân dịch từ nguyên bản English online.
 

Chiu và vợ mới cưới đang ăn trưa tại quảng trường trước Trạm Hỏa Xa Muji. Trên bàn giữa họ là hai chai soda đang sủi bọt nâu, và hai hộp giấy cơm và thịt heo xào dưa chuột. "Chúng ta ăn thôi," ông nói với nàng và bẻ tách đôi đầu đũa dính nhau. Ông gắp một miếng thịt ba chỉ bỏ vào miệng. Khi ông nhai, vài nếp nhăn hình như xuất hiện trên cái cằm thon.

Phía bên phải, tại một bàn khác, hai đồng chí công an xe lửa đang vừa cười vừa uống trà; hình như người trung niên mập mạp đang kể chuyện tiếu lâm với đồng chí trẻ, cao và thân hình lực sĩ. Thỉnh thoảng họ liếc qua bàn Chiu.

Không khi có mùi dưa hấu bị hư nẫu. Vài con ruồi cứ vo ve trên bữa trưa của cặp vợ chồng. Chung quanh hàng trăm người đang hối hả đến sân trạm hoặc bắt xe buýt xuống phố. Người bán thức ăn và trái cây đang chậm rãi, lơ đãng mời khách. Khoảng một tá phụ nữ trẻ, đại diện của khách sạn địa phương, giơ cao tấm bảng trình bày giá cả hàng ngày, chữ viết to bằng bàn tay, như Bữa Ăn Miễn Phí, Có Điều Hòa Không Khí, Trên Sông. Giữa quảng trường đứng một tượng xi măng Mao Chủ Tịch, dưới chân có mấy nông dân đang nghỉ nướng, lưng dựa vào bệ đá cát ấm, mặt quay ra phía trời nắng. Một đàn bồ câu đang đậu trên cánh tay và tay giơ cao của chủ tịch.

Cơm và dưa chuột ngon, và Chiu ăn chậm rãi. Khuôn mặt vàng nhợt nhạt cho thấy sự mệt mỏi. Ông mừng trăng mật đã chấm dứt, ông và cô dâu đang trở về Harbin. Trong thời gian nghỉ hai tuần ông đã lo lắng về lá gan vì ba tháng trước ông đã bị viêm gan cấp tính; ông sợ nó có thể tái phát. Nhưng không có dấu hiệu nghiêm trọng nào mặc dù gan vẫn còn to và dễ tổn thương. Nhìn chung ông hài lòng với sức khỏe của mình, đã có thể chịu đựng căng thẳng của trăng mật; thật vậy ông đang ở giai đoạn hồi phục. Ông nhin cô dâu, đã gỡ cặp kính gọng sợi kim loại mỏng, đang xoa đầu ngón tay trên cuối sống mũi. Mấy giọt mồ hôi lấm tấm trên đôi má nhợt nhạt.

"Em có sao không ?" ông hỏi.

"Em bị nhức đầu. Tối qua em không ngủ ngon."

"Em cần aspirin không?"

"Chưa nặng tới mức đó. Ngày mai Chủ Nhật em có thể ngủ lâu hơn. Đừng bận tâm."

Trong khi họ nói chuyện, công an mập mạp đứng lên và ném một bát trà về phía họ. Giầy của Chiu và cô dâu bị ướt tức thì.

"Đồ lưu manh!" nàng nói khẽ.

Chiu đứng dậy, nói lớn, "Đồng chí công an, tại sao ông lại làm vậy?" Chiu chìa chân phải ra trước cho thấy giầy bị ướt.

"Làm cái gì?" người mập mạp hỏi giọng khàn khàn, nhìn trừng Chiu trong khi đồng nghiệp trẻ huýt sáo.

"Nhìn này, ông đã đổ nước lên chân chúng tôi."

"Anh nói láo. Chính anh làm ướt giầy anh."

"Đồng chí công an, nhiệm vụ ông là giữ gìn trật tự, nhưng ông lại cố ý hành hạ dân thường chúng tôi. Tại sao lại vi phạm luật pháp mà nhiệm vụ ông là thực thi nó?" Trong khi Chiu nói, nhiều người bắt đầu xúm lại chung quanh.

Với một vẫy tay người đàn ông bảo đồng nghiệp trẻ tuổi:
"Chúng ta hãy bắt hắn!"
Họ chộp lấy Chiu và còng tay ông lại. Ông kêu to, "ông không thể làm vậy với tôi. Thế này là hoàn toàn vô lý."
"Câm mồm!" người đàn ông rút súng ra. "Anh có thể dùng miệng lưỡi tại đồn công an."

Tay đồng nghiệp trẻ bồi thêm," Anh là một kẻ phá hoại, anh biết không? Anh đang làm xáo trộn trật tự công cộng."

Cô dâu sợ quá, líu ríu không nói được ra hồn. Nàng gần đây vừa mới tốt nghiệp đại học về mỹ thuật và chưa hề chứng kiến công an bắt người. Tất cả nàng nói được bây giờ là "Ôi, làm ơn, làm ơn!"

Hai công an đang lôi kéo Chiu, nhưng ông không chịu đi với họ, nắm chặt góc bàn la lớn, "Chúng tôi đang chờ lên xe lửa. Chúng tôi đã mua vé."

Tay mập mạp đấm vào ngực Chiu. "Câm mồm. Cứ để cho vé hết hạn." Dùng báng súng hắn bổ xuống tay Chiu, bàn tay liền buông ngay góc bàn. Cả hai người đàn ông lôi Chiu về đồn công an.

Thấy rằng phải đi vớí họ Chiu quay đầu nói lớn với cô dâu, "Đừng đợi anh ở đây. Lên xe lửa. Nếu sáng mai anh không về thì gửi người tới để lấy anh ra."

Nàng gật đầu, khum tay che miệng đang khóc rấm rức.

 

Sau khi tháo dây giầy của ông họ khóa Chiu vào một phòng giam phía sau Đồn Công An Hỏa Xa. Cửa sổ duy nhất trong phòng bị chắn bởi sáu thanh thép và quay mặt ra một sân rộng đứng vài cây thông. Phía ngoài cây thông có hai xích đu treo từ một khung sắt, đang đong đưa nhẹ trong gió. Đâu đó trong tòa nhà tiếng dao phay đang chặt đều đều. Trên lầu hẳn phải là bếp, Chiu nghĩ vậy.

Ông mệt mỏi quá không buồn bận tâm họ sẽ làm gì mình, vì thế ông nằm xuống trên cái giường hẹp, mắt nhắm lại.

Ông không sợ. Cách Mạng Văn Hóa đã chấm dứt, và gần đây Đảng đã bắt đầu tuyên truyền ý tưởng mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật. Công an nên làm gương tuân thủ luật pháp cho công chúng. Miễn là ông giữ bình tĩnh và nói có lý với họ, họ chắc không làm hại ông.

Xế trưa ông được dẫn lên Phòng Thẩm Vấn ở lầu hai. Trên dường tới đó, lúc ở cầu thang, ông gặp công an trung niên đã xử tệ với ông. Hắn nhe răng cười, đảo tròn cặp mắt lồi và chỉ ngón tay về phía ông như đang bắn súng.

Đồ chó đẻ! Chiu chửi thầm.

Lúc ông ngồi xuống trong phòng ông ợ hơi, lấy tay che miệng. Ngồi trước mặt ông, ngang qua cái bàn dài, là trưởng phòng và một người mặt lừa. Trên tấm kính bàn là bìa kẹp hồ sơ gồm thông tin về trường hợp ông. Ông thấy thật lạ là chỉ trong vài giờ họ đã thiết lập được một xấp nhỏ giấy tờ về ông. Suy nghĩ lại ông bắt đầu thắc mắc không biết họ đã có thường trực giữ một hồ sơ về ông. Làm sao có thể như vậy được? Ông sống và làm việc ở Harbin, cách xa hơn ba trăm dặm và đây là lần đầu tiên ông có mặt ở Thành Phố Muji.

Trưởng phòng là một ông đầu hói, gầy, trông điềm đạm và thông minh. Bàn tay thon xắp xếp những tờ giấy trong tập hồ sơ, giống như một học giả đang diễn giảng. Ngồi bên trái Chiu là một thư ký trẻ, bảng kẹp giấy đặt trên đùi và bút mực đen trong tay.

"Tên anh?" trưởng phòng hỏi, hình như đang đọc câu hỏi từ một mẫu đơn.

"Chiu Maguang."

"Tuổi?"

"Ba mươi tư."

"Nghề nghiệp?"

"Giảng viên."

"Đơn vị làm việc?"

"Đại học Harbin."

"Chính kiến?"

"Đảng viên Cộng Sản."

Trưởng phòng đặt giấy xuống và bắt đầu nói. "Tội anh là phá hoại, mặc dù nó chưa gây hậu quả nghiêm trọng. Vì anh là đảng viên anh đáng bị phạt hơn, do đã thất bại không làm gương cho quần chúng và anh - "

"Xin lỗi ông," Chiu cắt ngang.

"Cái gì?"

"Tôi đã không làm gì cả. Người của ông là kẻ phá hoại trật tự xã hội. Họ ném trà nóng lên chân tôi và chân vợ tôi. Hợp lý ra, ông nên kiểm điểm họ, nếu không phạt họ."

"Lời nói đó vô căn cứ. Anh không có người chứng. Làm sao tôi có thể tin anh?", trưởng phòng nói một cách thản nhiên.

"Đây là chứng cớ của tôi." Chiu giơ tay phải lên. "Người của ông đã lấy súng đập ngón tay tôi."

"Điều đó không chứng minh làm sao chân anh bị ướt. Ngoài ra, có thể chính anh làm đau ngón tay mình."

"Nhưng tôi đã nói sự thật!" Cơn giận bùng lên trong Chiu. "Đồn công an của ông nợ tôi một xin lỗi. Vé xe lửa của tôi đã hết hạn, giầy da mới của tôi bị hư hại và tôi bị chậm trễ cuộc họp ở thủ đô địa phương. Ông phải bồi thường cho tôi những thiệt hại và mất mát. Đừng nghĩ lầm tôi chỉ là môt công dân thường run sợ khi ông hắt hơi. Tôi là một học giả, một triết gia, một chuyên gia về duy vật biện chứng. Nếu cần chúng ta sẽ tranh luận về chuyện này trên tờ Đông Bắc Nhật Báo, hoặc chúng ta sẽ lên tới Tòa Án Nhân Dân cao cấp nhất ở Bắc Kinh. Cho tôi biết tên ông là gì?" Chiu cao hứng với bài diễn thuyết, tuyệt nhiên không phải là chuyện nhỏ, đã nhiều dịp đạt hiệu quả thuận lợi cho ông.

"Đừng có tháu cáy chúng tôi," người mặt lừa chen vào. "Chúng tôi đã gặp nhiều người loại như anh. Chúng tôi có thể chứng minh dễ dàng anh đã phạm tội. Đây là vài lời khai của nhân chứng." Hắn đẩy vài tờ giấy về phía Chiu.

Chiu sửng sốt nhìn những viết tay khác nhau, tất cả khai rằng ông đã la lối tại quảng trường để gây chú ý và không tuân lệnh công an. Một nhân chứng còn khai căn cước mình là đại lý mua hàng tại bến tầu Thượng Hải. Một cái gì đó nôn nao trong dạ dầy Chiu, cái đau dâng cao tới các xương sườn. Ông thở ra một tiếng rên khẽ.

"Bây giờ anh phải thừa nhận đã phạm tội," trưởng phòng nói. "Mặc dù đây là một tội nghiêm trọng, chúng tôi sẽ không phạt nặng anh, miễn là anh viết một tự kiểm và hứa sẽ không gây xáo trộn trật tự công cộng nữa. Nói cách khác, anh được thả hay không tùy thuộc thái độ anh đối với tội phạm này."

"Ông đang nằm mơ," Chiu kêu lên. "Một chữ tôi cũng không viết, vì tôi vô tội. Tôi yêu cầu ông cấp cho một lá thư xin lỗi để tôi có thể giải thích với đại học tôi tại sao tôi bị trễ họp".

Cả hai thẩm vấn viên mỉm cười khinh thị. "Hừm, chúng tôi chưa bao giờ làm chuyện này," trưởng phòng nói, hít một hơi thuốc lá.

"Vậy thì hãy làm đi, coi như một tiền lệ."

"Chuyện đó không cần thiết. Chúng tôi khá chắc chắn anh sẽ làm theo mong muốn của chúng tôi." Trưởng phòng nhả một luồng khói thuốc vào mặt Chiu.

Thấy trưởng phòng nghiêng đầu ra hiệu, hai vệ binh bước tới chộp cánh tay phạm nhân. Trong khi đó Chiu tiếp tục nói, "Tôi sẽ báo cáo ông lên hành chánh địa phương. Ông sẽ phải trả giá cho chuyện này! Ông còn tệ hơn quân cảnh Nhật"

Họ lôi ông ra khỏi phòng.

 Sau bữa chiều, gồm một bát cháo kê, một bánh bột bắp và một miếng củ cải trắng muối chua, Chiu bắt đầu bị sốt, run rẩy toát đẫm mồ hôi lạnh. Ông biết rằng cơn giận bốc hỏa đã vào tới gan và có lẽ ông đang bị tái phát. Thuốc không có sẵn vì ông đã để lại cái cặp cho cô dâu. Nếu ở nhà thì lúc này ông đang ngồi trước TV mầu, uống trà thơm và xem tin buổi chiều. Ở đây thật cô đơn làm sao. Ngọn đèn vàng cam trên cái giường đơn là nguồn sáng duy nhất để vệ binh có thể canh chừng ông ban đêm. Lúc nãy ông đã yêu cầu họ cho ông báo hoặc tap chí để đọc nhưng đã bị bác.

Qua lỗ hổng nhỏ trên cánh cửa vọng vào những ồn ào. Hình như công an trực đang chơi bài hay đánh cờ trong một phòng bên cạnh; thỉnh thoảng lại nghe thấy tiếng cười đùa và nói lớn. Trong khi đó một chiếc phong cầm tiếp tục khạc âm thanh từ một góc xa trong tòa nhà. Nhìn cái bút bi và tờ giấy vệ binh để lại cho ông khi họ dẫn ông về từ Phòng Thẩm Vấn, Chiu nhớ tới lời cổ nhân, "Khi một học giả đụng đầu nhà binh, càng tranh luận, quan điểm của mình càng trở nên tối tăm, rối rắm." Điều này thật nực cười, vô lý làm sao. Ông bực bõ lấy ngón tay vò đầu. Ông cảm thấy khổ sở, xoa bóp dạ dầy liên tục. Phải nói thực là ông bực tức nhiều hơn sợ hãi, vì ông sẽ phải bắt kịp công việc một khi trở về nhà - một bài viết mà tuần tới là hạn chót để xuất bản, và hai tá sách cần đọc cho giảng khóa sắp dạy vào mùa thu.

Một bóng người lướt qua lỗ cửa. Chiu nhào tới cửa và la lớn qua lỗ hổng, "Đồng chí vệ binh, đồng chí vệ binh!"

"Anh muốn gì?" một giọng gắt gỏng khó chịu.

"Tôi muốn anh báo với lãnh đạo là tôi đau nặng. Tôi bị bệnh tim và viêm gan. Tôi có thể chết ở đây nếu bị giữ như thế này mà không có thuốc men."

"Không lãnh dạo nào làm việc cuối tuần. Anh phải đợi đến Thứ Hai."

"Cái gì? Anh muốn nói tôi phải ở đây đến ngày mai?"

"Phải."

"Đồn anh sẽ phải chịu trách nhiệm nếu có chuyện gì xẩy ra cho tôi."

"Chúng tôi biết. Bình tĩnh đi, anh không chết đâu."

Có vẻ như phi lý, Chiu lại ngủ thật ngon đêm đó mặc dù ánh đèn phía trên đầu sáng suốt dêm, và đệm rơm thì cứng và nhiều bọ chét. Ông sợ bọ chó, ruồi, gián - bất cứ côn trùng nào trừ bọ chét và rệp. Có lần ở nhà quê, nơi ban giảng huấn và nhân viên văn phòng của trường giúp nông dân thu hoạch lúa trong một tuần, các đồng nghiệp đã tiếu lâm về da thịt ông, bảo rằng nó không có mùi vị thịt người đối với bọ chét. Trừ ông, họ tất cả đều bị bọ chét cắn nhiều vết.

Bây giờ còn lạ hơn nữa là ông không thấy nhớ cô dâu nhiều. Ông còn thích thú ngủ một mình, có lẽ vì trăng mật đã làm ông mệt mỏi rã rời và ông cần nghỉ ngơi nhiều hơn.

Sân sau im ắng vào sáng Chủ Nhật. Ánh nắng nhợt chiếu qua các cành thông. Vài chim sẻ đang nhẩy nhót trên
đất bắt sâu bọ. Chiu nắm song sắt, hít vào không khí buổi sáng, thấy thoảng mùi thịt. Gần đây hẳn phải có nhà hàng hay tiệm bánh. Ông nhắc nhở thầm rằng nên coi nhẹ chuyện bắt giữ này. Trong đầu ông hiện lên câu của Mao Chủ Tịch viết gửi một người bạn đang nằm bệnh viện: "Vì anh đã ở trong đấy anh cũng nên đành chịu và lợi dụng tối hảo hoàn cảnh."

Ông muốn được an tâm, điều đó xuất phát từ nỗi sợ hãi viêm gan của mình có thể tệ hơn. Ông cố giữ đừng lo lắng. Tuy nhiên ông chắc rằng gan đang sưng lên, vì vẫn sốt dai dẳng. Suốt cả ngày ông nằm trên giường nghĩ tới bài viết của mình về bản chất của những mâu thuẫn. Thỉnh thoảng giận dữ lại bùng lên khiến ông chửi to, "Một bọn lưu manh!" Ông thề một khi ra khỏi đây ông sẽ viết một bài về kinh nghiệm này. Tốt hơn ông nên tìm biết tên của vài công an.

Hầu hết cả ngày rút cục trôi qua yên tĩnh; ông chắc chắn đại học ông sẽ gửi người tới cứu ông. Tất cả việc ông cần làm bây giờ là nên giữ bình tĩnh và kiên nhẫn đợi. Sớm muộn công an sẽ phải thả ông, mặc dù họ không hề ngờ rằng ông có thể từ chối rời trừ phi họ viết thư xin lỗi. Mẹ kiếp bọn du đãng này, đã gọi ăn nhiều hơn có thể ngốn!

 Khi ông thức dậy sáng Thứ Hai, trời đả tỏ rạng. Đâu đó có tiếng người đang rên rỉ; vọng tới từ sân sau.

Ngáp một hơi dài và hất văng cái chăn te tua, Chiu trèo khỏi giường, đi tới cửa sổ. Ở giữa sân một thanh niên bị cột vào một cây thông, hai cổ tay bị còng phía sau ôm vòng thân cây. Anh đang vùng vẫy và chửi thề ầm ĩ, nhưng không dấu hiệu có người nào khác trong sân. Chiu thấy anh trông có vẻ quen quen.

Chiu nheo mắt để nhìn rõ xem anh là ai. Ông ngạc nhiên nhận ra chàng trẻ tuổi là Fenjin, sinh viên gần đây tốt nghiệp Phân Khoa Luật Đại Học Harbin. Hai năm trước Chiu đã dạy một lớp về chủ nghĩa duy vật Mác-xít mà Fenjin có ghi danh học. Giờ không hiểu làm sao chàng trẻ này lại ở đây?

Rồi ông hiểu ra, Fenjin hẳn phải được phái đến đây do cô dâu của ông. Thật là một phụ nữ ngờ nghệch! Một con mọt sách, chỉ biết đọc tiểu thuyết ngoại quốc. Ông cứ tưởng nàng sẽ nói chuyện với bộ phận an ninh của trường, họ chắc chắn sẽ phái một cán bộ tới đây. Fenjin không giữ một chức vụ chính thức nào; anh làm việc trong một công ty tư về luật chỉ gồm có hai luật sư; thật ra họ hoạt động ít, trừ vài công việc điều tra cho mấy ông bà nghi ngờ người phối ngẫu ngoại tình. Chiu cảm thấy nôn nao muốn ói.

Ông có nên gọi to để sinh viên của ông biết ông đang ở gần? Ông quyết định không, vì ông không biết đã xẩy ra chuyện gì. Fenjin hẳn đã cãi nhau với công an nên mới khiến bị phạt như vậy. Tuy nhiên, chuyện này đã không xẩy ra nếu Fenjin đã không đến để cứu ông. Bởi vậy, dù sao chăng nữa, Chiu cũng phải làm một cái gì. Nhưng ông có thể làm gì?

Sắp là một ngày nóng như thiêu. Ông có thể nhìn thấy luồng hơi nóng tím hồng đang lung linh và bốc lên từ đất giữa những cây thông. Tội nghiệp anh chàng, ông nghĩ, khi ông nâng bát tinh bột bắp lên miệng, nhấp một ngụm và cắn một miếng dưa cần tây muối chua.

Khi một vệ binh đến thu lại bát đũa Chiu hỏi hắn chuyện gì đã xẩy ra với người ở sân sau. "Hắn chửi ông sếp tôi là 'trộm cướp'", vệ binh nói. "Hắn tự nhận là luật sư hay gì gì đó. Đồ ngang bướng"

Băy giờ hiển nhiên là Chiu phải làm một cái gì để giúp người đến cứu mình. Trước khi ông có thể tìm ra cách nào thì có tiếng gào thét vang lên ở sân sau. Ông lao vội ra cửa sổ và thấy một công an cao đang đứng trước Fenjin, một chậu sắt ở dưới đất. Chính là cái tay trẻ tuổi đã bắt Chiu ở quảng trường hai ngày trước. Hắn bóp mũi Fenjin, rồi giơ cao tay, giữ tư thế đó trong vài giây, rồi tát ngang mặt luật sư. Trong khi Fenjin rên rỉ, hắn nhấc cái chậu và đổ nước lên đầu anh.

"Thế này sẽ giúp anh không say nắng, anh bạn nhỏ. Cứ mỗi giờ tôi sẽ cho anh thêm", hắn nói lớn.

Fenjin nhắm mắt lại, nhưng khuôn mặt nhân nhó cho thấy anh đang cố gắng giữ không chửi rủa tay công an, hoặc có lẽ anh đang khóc thầm. Anh hắt hơi và ngẩng mặt la lớn, "Cho tôi đi tiểu."

"Ừ, phải rồi?" hắn nói to. "Hãy đái trong quần."

Chiu vẫn không gây một tiếng động nào, hai tay nắm song sắt, ngón tay trắng bệch. Tên công an quay đầu ngó cửa sổ phòng giam; khẩu súng, một phần trong bao, lấp lánh dưới ánh nắng. Hắn khịt mũi, nhổ đầu thuốc lá xuống đất và lấy chân dí lên..

Rồi cửa mở và vệ binh ra hiệu Chiu đi ra. Họ lại dẫn ông lên lầu tới Phòng Thẩm Vấn.

Cũng mấy người đó trong phòng, mặc dù lần này thư ký ngồi tay không. Thấy Chiu, trưởng phong nói,

"A, anh đây rồi. Mời ngồi."

Sau khi Chiu ngồi xuống trưởng phòng phe phẩy cái quạt lụa trắng, và nói với ông, "Anh có thể đã thấy luật sư của anh. Anh ta là một thanh niên bất lịch sự, cho nên giám đốc của tôi đã dạy cho anh ta một bài học cấp tốc ở sân sau."

"Làm vậy là phi pháp. Ông không sợ bị xuất hiện trên báo?"
"Không, chúng tôi không, không ngay cả trên TV. Anh có thể làm được gì khác nào? Chúng tôi không sợ bất cứ chuyện gì anh dựng nên. Chúng tôi sẽ bảo đó là giả tưởng. Cái chúng tôi bận tâm là anh hợp tác với chúng tôi; nghĩa là anh phải thừa nhận phạm tội."

"Nếu tôi từ chối hợp tác thì sao?"

"Thì luật sư của anh sẽ tiếp tục được giáo dục dưới trời nắng."

Một choáng váng làm Chiu lảo đảo và ông phải nắm chặt tay ghế để giữ yên. Một cơn đau tê dại nhói phía trên dạ dầy làm ông nôn nao muốn ói, và đầu thì đang rổn rảng. Ông chắc chắn viêm gan cuối cùng đang tấn công. Giận dữ bùng lên trong ngực, cổ họng bị co lại và tắc nghẽn.

Trưởng phòng nói tiếp, "Thật ra, anh không cần phải viết tự kiểm. Chúng tôi đã miêu tả rõ tội phạm của anh ở đây. Cái chúng tôi cần chỉ là chữ ký của anh."

Cố nén cơn giận, Chiu nói, " Cho tôi xem tờ khai."

Nhếch mép cười khẩy người mặt lừa trao ông một tờ giấy, trên viết những chữ này:

"Bởi vậy tôi thừa nhận rằng ngày 13 Tháng Bẩy tôi đã gây xáo trộn trật tự công cộng ở Trạm Hỏa Xa Muji, và tôi đã không chịu nghe phải trái khi công an xe lửa cảnh cáo. Thế nên, chính tôi trách nhiệm gây ra việc bắt giữ tôi. Sau hai ngày giam giữ, tôi đã nhận ra bản chất phản động của tội tôi phạm. Từ nay trở đi tôi sẽ cố gắng hết sức để tự giáo dục và sẽ không bao giờ tái phạm loại tội phạm này."

Một tiếng nói bắt đầu gào lên trong đầu Chiu, "Láo, láo!" nhưng ông lắc đầu và xua đi tiếng nói. Ông hỏi trưởng phòng, "Nếu tôi ký giấy này ông có thả tôi và luật sư ra không?"

"Tất nhiên chúng tôi sẽ làm vậy." Trưởng phòng gõ gõ ngón tay trên cái bìa xanh lơ - hồ sơ của họ về ông.

Chiu ký tên và ấn dấu tay ngón cái dưới chữ ký.

"Giờ anh tự do ra về," trưởng phòng mỉm cười nói, và trao ông một mảnh giấy để chùi ngón tay cái.

Chiu yếu đến nỗi không thể đứng dậy khỏi ghế khi thử lần đầu. Rồi ông cố gắng gấp đôi và đứng chân lên được. Ông loạng choạng ra khỏi tòa nhà để gặp luật sư ở sân sau. Ông cảm thấy như có quả bom trong ngực.

Nếu có thể được ông đã san bằng toàn thể đồn công an và loại bỏ cả gia đình bọn chúng. Mặc dù ông biết không thể làm được vậy, ông quyết định sẽ phải làm một cái gì.

 "Rất tiếc chuyện tra tấn này, Fenjin" Chiu nói khi họ gặp nhau.

"Không sao. Chúng là một lũ man rợ." Luật sư phủi đất dính khỏi áo vét, ngón tay run run. Nước vẫn còn đang nhỏ từ đũng ống quần xuống chân.

"Chúng ta đi thôi," ông thầy nói.

Lúc họ ra khỏi đồn công an, Chiu chợt thấy một quầy bán nước trà. Ông nắm cánh tay Fenjin, bước tới bà lão ở bàn. "Hai bát trà đen," ông nói và đưa bà một đồng nguyên.

Sau bát thứ nhất, mỗi người thêm một bát nữa. Rồi họ tiến về trạm xe lửa. Nhưng trước khi đi được quãng đường khoảng năm mươi mét, Chiu nằng nặc đòi ăn một bát súp nấm mộc nhĩ tại một quầy bán đồ ăn. Fenjin đồng ý.

Anh bảo thầy, " Đừng đãi tôi như khách."

"Không, chính tôi muốn ăn cái gì."

Như thể chết đói, Chiu lôi luật sư từ nhà hàng này sang nhà hàng khác gần đồn công an, nhưng tại mỗi nơi ông gọi nhiều hơn hai bát đồ ăn. Fenjin thắc mắc tại sao thầy không ở lại một chỗ và ăn cho no.

Chiu mua súp mì sợi, hoành thánh, cháo bát bửu gồm ngũ cốc và đậu hột, và súp gà, lần lượt, tại bốn nhà hàng. Trong khi ăn ông không ngừng rít qua kẽ răng, "Ước gì tôi có thể giết tất cả bọn khốn nạn!" Tại tiệm cuối cùng ông chỉ nhấp tí nước súp, không nếm thịt gà và nấm.

Fenjin không hiểu nổi ông thầy, trông dữ dằn và lầm bầm một mình một cách bí hiểm, khuôn mặt vàng nghệ nhiều nhăn nhúm đen sạm. Lần đầu tiên Fenjin nghĩ ông trông xấu xí.

Trong vòng một tháng, trên tám trăm người nhiễm bệnh viêm gan cấp tính ở Muji. Sáu người chết vì bệnh, gồm hai trẻ em. Không ai biết bệnh truyền nhiễm đã phát khởi như thế nào.
 
Phạm đức Thân