VÌ SAO ÔNG TRUMP MUỐN GREENLAND NGAY BÂY GIỜ — VÀ VÌ SAO ĐÂY LÀ CHUYỆN MỘT MẤT MỘT CÒN
Nhiều
người hỏi: "Greenland nằm yên mấy chục năm rồi, sao tới bây giờ ông Trump
mới đòi?"
Câu
trả lời rất đơn giản: vì thế giới đã đổi, và Bắc Cực không còn yên nữa.
Thứ
nhất: Bắc Cực đã mở cửa thật sự
Theo
các báo Mỹ như Reuters và Wall Street Journal, băng Bắc Cực tan nhanh, mở ra:
•
tuyến hàng hải mới rút ngắn đường Á–Âu,
•
đường bay quân sự,
•
khả năng tiếp cận tài nguyên chiến lược (đất hiếm, năng lượng).
Greenland
từ một hòn đảo băng giá ít giá trị thực tiễn đã trở thành điểm chốt chiến lược.
Ai kiểm soát Greenland là kiểm soát cửa ngõ phía Bắc của Bắc Mỹ.
Thứ
hai: Nga và Trung Quốc đã vào cuộc – không còn là giả thuyết
Theo
Reuters, AP và các báo cáo của Lầu Năm Góc:
•
Nga mở rộng căn cứ quân sự Bắc Cực, tăng hoạt động tàu ngầm, tên lửa.
•
Trung Quốc tự gọi mình là "near-Arctic state", tìm cách đầu tư, tiếp
cận tài nguyên và hạ tầng Bắc Cực.
Điểm
quan trọng là: Nga và Trung Quốc không chờ ai đồng ý rồi mới làm. Nếu Mỹ không
hiện diện đủ mạnh, khoảng trống sẽ bị lấp ngay.
Thứ
ba: NATO và Đan Mạch đã được cảnh báo nhiều năm nhưng không làm đủ
Theo
Reuters và các think tank Mỹ (CSIS), NATO đã cảnh báo Đan Mạch suốt hơn 20–25
năm về rủi ro Bắc Cực.
Nhưng:
•
Greenland dân ít, quân sự yếu,
•
Đan Mạch không đủ lực tự bảo vệ,
•
NATO nói nhiều hơn làm.
Ông
Donald Trump nói thẳng điều mà các đời tổng thống Mỹ chỉ nói trong phòng kín:
nếu không hành động bây giờ, sau này sẽ không kịp.
Thứ
tư: Vì sao là "ngay bây giờ"?
Vì
cửa sổ thời gian đang khép lại:
•
Bắc Cực mở nhanh,
•
Nga–Trung đi nhanh,
•
châu Âu phản ứng chậm.
Theo
NBC/AP, Trump gọi Greenland là "vital to U.S. national security"
(sống còn với an ninh quốc gia Mỹ). Đây không phải chuyện mua bán địa ốc, mà là
đặt phòng tuyến trước khi đối thủ đặt chân.
Lý
do quan trọng nhất – vì sao Trump "một mất một còn" với Greenland
Lý
do cốt lõi là an ninh sinh tồn của Bắc Mỹ.
Nếu
Mỹ không kiểm soát vai trò chủ đạo ở Greenland, thì:
•
radar sớm, tuyến phòng thủ tên lửa phía Bắc bị đe dọa,
•
Canada và Mỹ bị mở toang từ hướng Bắc Cực,
•
đối thủ có vị trí chiến lược ngay sát lục địa Mỹ.
Trump
chọn hành động sớm, dù biết sẽ:
•
bị chửi,
•
bị bóp méo,
•
bị nói là "tham đất".
Nhưng
theo Reuters và AP, ông ấy lặp lại một logic rất lạnh:
"Nếu
chúng ta không làm, người khác sẽ làm."
Trump
lấy Greenland cho ai?
Không
phải cho Trump.
Không
phải cho nhiệm kỳ.
Cho
nước Mỹ, cho Bắc Mỹ, và cho thế cân bằng phương Tây.
Trump
không tạo ra nguy cơ — ông chỉ phơi bày nguy cơ đã tồn tại nhiều thập kỷ. Và
Greenland là nơi cuộc tranh giành quyền lực lớn tiếp theo sẽ quyết định.
Không
phải Trump tự nhiên muốn Greenland, mà là vì nếu không lấy bây giờ thì sẽ mất
luôn. Đây là an ninh sinh tồn, không phải chuyện ghét hay thích.
TẠI SAO
TỔNG THỐNG TRUMP PHẢI CÓ ĐƯỢC GREENLAND?
Dù
phải đối đầu với khối đồng minh Nato nhưng vì Greenland không phải là một món
hàng bất động sản, mà là trọng tâm của sự ổn định địa chính trị. Đối với Hoa
Kỳ, đó là lá chắn bảo vệ lục địa; đối với châu Âu, đó là bức tường thành ngăn
chặn sự xâm lấn từ phía Bắc.
PHÂN
TÍCH CHI TIẾT CÁC THÀNH PHẦN TRÊN BẢN ĐỒ
1.
Tam giác chiến lược GIUK (Greenland – Iceland – United Kingdom)
Đây
là hành lang tác chiến quan trọng nhất của NATO.
Vai
trò: Mọi tàu ngầm hạt nhân của Nga muốn tiến ra Đại Tây Dương để đe dọa bờ biển
Mỹ hoặc cắt đứt cáp quang dưới biển đều phải đi qua các "khe hở"
(Gap) giữa ba quốc gia này.
Cơ
chế hoạt động: Hệ thống cảm biến dưới lòng biển (SOSUS) kết hợp với máy bay
tuần thám P-8 Poseidon xuất phát từ Iceland và Anh tạo thành một lưới đánh cá
khổng lồ để "tóm gọn" dấu vết tàu ngầm đối phương.
2.
Căn cứ Pituffik (Thule) - Greenland: Tiền đồn vĩnh cửu
Nằm
ở vĩ độ cao nhất của quân đội Mỹ, căn cứ này đóng vai trò:
Cảnh
báo sớm: Radar mảng pha tại đây có khả năng phát hiện các tên lửa đạn đạo xuyên
lục địa (ICBM) bay qua cực Bắc từ rất sớm, cung cấp thời gian phản ứng quý giá
cho Washington.
Kiểm
soát không gian: Giám sát các vệ tinh quỹ đạo cực, đảm bảo ưu thế thông tin
liên lạc trong trường hợp xảy ra xung đột tổng lực.
3.
Căn cứ Faslane (Creegan) - Scotland: "Pháo đài" hạt nhân
Khả
năng răn đe: Là nơi đặt các tàu ngầm lớp Vanguard mang tên lửa Trident. Nếu căn
cứ này bị vô hiệu hóa hoặc bị đóng cửa (do biến động chính trị tại Scotland),
phương Tây sẽ mất đi khả năng đáp trả hạt nhân tại chỗ ở châu Âu.
Cửa
ngõ cuối cùng: Nếu tàu ngầm Nga vượt qua được GIUK, Faslane là tuyến phòng thủ
cuối cùng để chặn đứng chúng trước khi chúng "biến mất" vào đại dương
sâu thẳm.
KẾT
LUẬN:Greenland không chỉ là một hòn đảo, mà là mỏ neo giữ vững toàn bộ hệ thống
phòng thủ phương Tây. Nếu Greenland rơi vào tầm ảnh hưởng của đối trọng hoặc bị
phi quân sự hóa, "lá chắn" GIUK sẽ tan vỡ, đẩy toàn bộ lục địa Mỹ và
châu Âu vào trạng thái phơi nhiễm trước các cuộc tấn công bất ngờ từ dưới lòng
biển.
By:David
Thiên Ân.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ vừa đưa ra một thông điệp thẳng
thắn về Greenland, và đó không phải là những lời lẽ ngoại giao sáo rỗng.
Hãy bình tĩnh, ngồi xuống và hít thở thật sâu. Điều
tồi tệ nhất mà các quốc gia châu Âu có thể làm là leo thang xung đột chống lại
Hoa Kỳ, điều này cho thấy châu Âu đang hoảng loạn. Washington thì không.
Đây là cách Hoa Kỳ yêu cầu Brussels, Paris và
Copenhagen rút lui một cách bình tĩnh, công khai và không cần xin lỗi. Không có
lời đe dọa nào. Không nên la hét. Chỉ cần sự uy quyền thầm lặng. Bởi vì khi Mỹ
đã nói như vậy, là không phải đang thể hiện từ vị thế yếu trong đàm phán, mà là
đang thể hiện sự tự tin.
Vấn đề Greenland không phải là cuộc tranh luận về biên
giới. Vấn đề xoay quanh sự thống trị ở Bắc Cực, các hành lang tên lửa, đất hiếm
và ai sẽ kiểm soát tương lai của Bắc Đại Tây Dương. Châu Âu có quyền thể hiện
lập trường. Liên minh châu Âu có thể đưa ra các tuyên bố. Nhưng leo thang xung
đột với Hoa Kỳ là một trò chơi mà họ không thể thắng.
Thông điệp rất rõ ràng: Hãy lùi lại, nếu không sẽ bị
nghiền nát.
Bàn cờ đang di chuyển rất nhanh.
Jim Ferguson
No comments:
Post a Comment